Sponsor Bağlantılar


Urartu Uygarlığı


Sponsor Bağlantı

Urartular Hakkında Bilgi

Merhaba arkadaşlar Anadoluda yaşayan en eski uygarlıklardan olan Urartu Uygarlığının başlangıcı,Urartu uygarlığının kuruluşu,Urartı Uygarlığı hakkında bilgileri bu konumuzda bulacaksınız.

Anadolu’daki eski kavimlerden. Doğu Anadolu’nun güney kısmında Van Gölü çevresinde yaşarlardı. Âri ırkına mensuptular. Lisanları bitişgen husûsiyete sahiptir. Fakat asılları ve bölgeye nereden geldikleri tespit edilememiştir.

Urartulardan ilk defa M.Ö. 13. yüzyıla ait Asurca kaynaklarda bahsedilir. Münasebetleri en fazla Asurlularla olmuştur. Önceleri küçük krallıklar halindeydiler. Urartuların, Başkenti Tuşpa (Van) idi. Urartu Devleti en güçlü döneminde (M.Ö. 8-7.yy), günümüzdeki Doğu Anadolu, Kuzeybatı İran, Irak’ın küçük bir bölümü ile kuzeyde Aras Vadisi’ne egemendi.
Devletin başkenti Doğu Anadolu’da Van Gölü’nün doğu kıyısında yer almaktaydı; daha geç dönemlerdeki adıyla ‘Tosp’, Urartucadaki ‘Tuşpa’ya dayanmaktadır. Van Gölü denizden 1625 metre yüksekte olup Urmiye Gölü’nden 336 metre daha yukarıda yer almaktadır. 3400 ve 5000 km²’yi bulan alanlarıyla her iki gölde Anadolu-İran bölgesinin en büyük gölleridir. ‘Deniz’ olarak da değerlendirilirler. Asurlar (Aşurlar, eski Asurlar)’ın coğrafi metinlerinde Van Gölü’nden ‘Nairi’nin Yukarı Denizi’, Urmiye Gölü’ndense ‘Nairi’nin Aşağı Denizi’ olarak söz edilir. Bugün dahi Urumiye Gölü’nün Farsçası ‘Deryeça’[kaynak belirtilmeli] yani ‘Küçük Deniz’ anlamındadir.
Urartu yerleşim bölgesinin sınırlarını, batıda Karasu-Fırat, kuzeyde Kuzey Ermenistan dağları, doğuda İran Azerbaycanı’ndaki Savalan Dağları, güneyde ise Zagros Dağları’yla birleşen Doğu Toroslar oluşturur.
Efsanevi Ağrı Dağı bu dağlık bölgenin orta noktasındadır. İncil’deki masoretik ünlüleştirmeden ötürü bu dağ, Urartu adının “r r t” ünsüzleriyle yazılması sonucu “Ararat” adını almıştır. 5165 metrelik yüksekliği ile Büyük Ağrı Dağı, Kafkasya’nın güneyindeki en yüksek dağdır. Küçük Ağrı Dağı, Tendürek, Aladağ, Süphan Dağı ve Nemrut Dağı gibi genelde 3000 metreyi geçen diğer dağların çoğu Van Gölü yakınlarında yer almaktadır.

Urartu Uygarlığı Kronolojisi

Tevrat’ta Ararat olarak bahsedilmektedir. Daha sonraları Asur yazıtlarında Uruatri biçiminde rastlanır. Bu belgelerden anlaşıldığına göre M.Ö. 13. yy ile 9. yy arasında Uruatri ve Nairi gibi toplumlar Doğu Anadolu’da beylik ve aşiretler halinde yaşamaktaydılar.
Krallık M.Ö 9. yy ortasında I. Sarduri ile ilan edilir. İlk Urartu yazıtı ve Van Kalesi’ndeki ilk anıtsal mimari bu krala aittir. M.Ö. 7. yy’daki en güçlü krallardan biri olan II. Rusa’dan sonra ise gittikçe zayıflamış ve M.Ö. 6. yy başlarında tarih sahnesinden çekilmiştir. Urartu krallarının sıradüzeni ve tarihlendirilmesi, daha iyi belgelendirilmiş Asur kralları listesi ile kurulabilen paralellikler yardımıyla sağlıklı hale getirilebilmektedir.

Kazılarla incelenmiş önemli merkezler

  • Aşağı ve Yukarı Anzaf: Yukarı Anzaf’ta Haldi tapınağı, büyük depolar ve surlar
  • Çavuştepe (Sardurihinili): Büyük bir saray yapısı, Haldi ve Irmuşini tapınakları, depolar, atölyeler ve surlar
  • Toprakkale (Qilbani önündeki Rusahinili): Haldi tapınağı
  • Ayanıs (Eiduru önündeki Rusahinili): Tapınak, depolar, surlar, aşağı şehir
  • Karagündüz: Höyükte sivil yerleşme, mezarlıkta içinde 80’i bulan sayıda gömü olan 9 oda mezar
  • Altıntepe: Başkent Tuşpa’nın mezarlığı
  • Dilkaya: Höyükte sivil yerleşme, mezarlıkta 3 sandık-oda mezar, küp mezarlar ve kum mezarlar
  • Altıntepe/Erzincan: Tapınak, yönetici yapıları, oda mezarlar
  • Habibuşağı (Tumeişki)/Elazığ: Sınır kalesi, mezarlar, en batıdaki Urartu yazıtı
  • Giyimli: Mezarlık ve giyimli ev planları mevcuttur
  • Kefkalesi: Saray, tapınak
  • Kayalıdere: Kale, tapınak, kaya mezarları
  • Iğdır: Mezarlık
  • Oşakan/Ermenistan
  • Arin-Berd (Erebuni)
  • Armavir-Blur (Argiştihinili)
  • Karmir Blur (Teişeba URU)
  • Horom
  • Bastam (Rusai URU.TUR)
  • Haftavan Tepe
  • Hasanlu

Urartu Uygarlığı

Bugüne kalan yazıtlardan anlaşıldığına göre Urartu kralları başkent
Tuşpa’da ve başka kentlerde kaleler, saraylar, su kanalları yaptırmışlardı. Ortaya çıkarılan eserler Urartu mimarisinin yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Urartuların yaptığı su tesisleri de ilgi çekicidir (kral Menua’nın yaptırdığı Menua ya da Şamranaltı Kanalı, Keşiş Gölü Barajı v. b.). Onlardan kalan madeni eşya ve kapkacak, taş, kemik ve seramik eserler sanat ve teknik bakımından ileri düzeydedir.
Urartu dili Ön Asya dilleri grubuna girer. Yazılarıysa iki çeşitti: çivi yazısı ve hiyeroglif.
Hiyeroglif yazısı yönetim ve din işlerinde kullanılıyordu. Bazı bilginler bu yazıyı onların kendilerinin bulduğunu, bazılarıysa Girit veya Hitit yazılarından edindiklerini öne sürerler. Urartular
çivi yazısını

Asurlardan almışlar ve bunu değiştirerek sadeleştirmişlerdi. Taş üzerine yazılmış kral yazıtları, yıllıklar, askeri olaylardan söz eden belgeler, yapılar ve su tesisleriyle ilgili levhalar çivi yazısıyla yazılmıştır.

Yazı Kaynakları:msxlabs ve turkcebilgi . com


Bir önceki makalemiz olan Sisli Havalarda Nasıl Araba Kullanmalıyız başlıklı makalemizde Pratik Bilgiler, püf noktaları ve sisli havada araba nasıl sürülmeli hakkında bilgiler verilmektedir.

Nasıl Buldular: urartular nerede yaşamışlardırurartular ne zaman nerede yaşamışlardırurartular nerede yaşamıştır

Urartu Uygarlığı SerdarHan tarafından 20 Aralık 2010 tarihinde , Tarih-Türk Tarihi kategorisine eklenmiştir.
Sponsor Bağlantı
    yeni 10
Benzer Konular
İletişim

Sende Yorum Yaz

YORUM YAZMAK İÇİN ÜYE GİRİŞİ YAPMALISINIZ.

Facebook Grubumuza Katılın!